Gele plekjes op de oogleden: hoe ziet xanthelasma eruit?

Waar je op let, in gewone taal

Xanthelasma herkennen

Xanthelasma ziet eruit als zachte, platte of licht verheven gele plekjes op de oogleden, meestal bij de binnenste ooghoek. De meeste mensen zien een lichtgele, citroenkleurige lijn of vlek op het bovenste ooglid, vaak bij beide ogen, die geen pijn doet en niet jeukt. Zulke gele plekjes op de oogleden komen heel vaak voor en zijn op zichzelf onschuldig.

gele plekjes op de oogleden

Is een plat geel plekje op mijn ooglid xanthelasma?

Heel vaak wel. Een plat of licht verheven geel plekje op het ooglid, met duidelijke randen, dicht bij de neus en zacht om aan te voelen, is het klassieke beeld van xanthelasma. Het komt door cholesterolrijk vet dat zich ophoopt in cellen vlak onder de dunne huid van het ooglid, en daarom schemert de kleur zo duidelijk door.

Artsen noemen het xanthelasma palpebrarum, of kortweg xanthelasma van het ooglid. Het is de meest voorkomende vorm van xanthoom, de verzamelnaam voor vetafzettingen in de huid; als vergelijkbare afzettingen elders op het lichaam verschijnen, bijvoorbeeld op de ellebogen of knieën, heten ze gewoon xanthomen, en die zien er anders uit en gedragen zich anders.

Waar je op let

De meeste gele plaques op de oogleden hebben een paar dingen gemeen. Ze zijn geel of geeloranje in plaats van wit, rood of huidkleurig. Ze zijn zacht, niet hard of korrelig. Ze zijn plat of maar licht verheven, met een glad oppervlak in plaats van een kopje of korst. Ze beginnen meestal bij de binnenste ooghoek van het bovenste ooglid, en ze zien er aan beide kanten meestal ongeveer hetzelfde uit. Ze doen geen pijn, jeuken niet, lekken niet, en ze komen en gaan niet zoals een puistje.

De grootte verschilt sterk. Sommige mensen hebben één vlekje dat niet groter is dan een rijstkorrel; anderen hebben plekken die over het grootste deel van het ooglid lopen. Ook de vorm verschilt: een dun lijntje langs een plooi, een afgerond ovaal of een onregelmatig plekje met zachte, golvende randen.

Je eigen oogleden controleren

De makkelijkste manier om te controleren is bij natuurlijk daglicht, met een schone huid zonder make-up. Kijk recht in een spiegel, sluit dan je ogen en kijk nog eens, want sommige plekjes zie je alleen duidelijk als het ooglid gesloten is en de huid gestrekt. Vergelijk beide ogen, voel voorzichtig aan het plekje met een schone vingertop en let op of het zacht of hard is. Als je nu een foto maakt, kun je later ook makkelijk zien of er iets is veranderd.

Hoe het in de loop van de tijd verandert

Xanthelasma begint meestal klein. Misschien zie je eerst een vage gele tint op het bovenste ooglid, een beetje als een vegje make-up dat er niet af wil. In de loop van maanden of jaren worden veel plekjes langzaam langer of iets dikker, of komen er nieuwe bij, soms ook op de onderste oogleden. Heb je net een piepklein geel bultje bij je oog ontdekt, dan is dat waarschijnlijk een beginnend plekje, en onze gids over xanthelasma dat zich uitbreidt legt uit waarom ze groeien.

Plekjes verdwijnen zelden vanzelf, en een lager cholesterol, hoe goed ook voor je gezondheid, laat bestaande plekjes meestal niet verdwijnen. Omdat het vet onder de huid zit, krijg je een plekje met knijpen, schrobben of peuteren niet weg en kan de gevoelige huid er pijnlijk van worden, dus je kunt het het best met rust laten.

Ongeveer de helft van de mensen met xanthelasma heeft een verhoogd cholesterol of verhoogde triglyceriden, dus zien je oogleden er zo uit, dan is het de moeite waard je huisarts om een eenvoudig bloedonderzoek te vragen. Onze gids over waarom heb ik xanthelasma legt de gebruikelijke oorzaken uit, en de xanthelasmapagina van DermNet heeft meer klinische details.

gele plaques op de oogleden

Gele verkleuring op de oogleden: kleur en structuur

Niet elk plekje heeft dezelfde tint. Dunne, nieuwe plekjes zien er vaak lichtgeel of crèmekleurig uit; oudere, dikkere kunnen dieper geel of licht oranje zijn. Ook je huidtint maakt verschil: op een donkere huid kunnen plekjes er eerder oranje of lichtbruin uitzien dan felgeel, en op foto’s kunnen ze moeilijker te zien zijn.

Licht verandert ook hoe ze eruitzien. Plekjes kunnen opvallender lijken onder fel plafondlicht of op foto’s met flits, en minder opvallen in zacht daglicht. Concealer kan de kleur een tijdje verzachten, maar verandert niets aan het plekje zelf, en zakt vaak weg in het kleine kuiltje aan de rand van een dikkere plaque.

De structuur is meestal zacht en glad, een beetje als een licht verheven vlek onder de huid in plaats van een bultje met een kopje. Dikkere plekjes kunnen iets steviger aanvoelen en meer opvallen als je knippert of naar beneden kijkt. Plekjes bij beide ogen komen heel vaak voor, en ze zijn vaak ongeveer elkaars spiegelbeeld.

Heb je aan beide kanten vergelijkbare plekjes, dan legt onze pagina over xanthelasma op beide oogleden uit waarom.

gele vlekjes op de oogleden

Kan ik foto’s gebruiken om het te controleren?

Foto’s zijn een goede manier om een idee te krijgen van wat gebruikelijk is. Onze foto’s van vetafzettingen op de oogleden laten plekjes zien van verschillende grootte, kleur en plaats, zodat je ze bij goed daglicht met die van jezelf kunt vergelijken.

Een foto kan alleen niet bevestigen wat er op je oogleden zit. Twijfel je, dan kan je huisarts het meestal in één oogopslag zien, en je kunt ons ook altijd een duidelijke foto mailen voor een eerlijke mening voordat je iets koopt.

Voor de duidelijkste foto ga je met je gezicht naar een raam staan, zet je de flits uit en maak je één foto met je ogen open en één met je ogen zachtjes gesloten, zodat beide oogleden in beeld zijn.

geel bultje op het ooglid

Wat kan een geel bultje op het ooglid nog meer zijn?

Een paar andere dingen kunnen een beetje op xanthelasma lijken, dus het helpt om de verschillen te kennen.

Syringomen zijn kleine, stevige, huidkleurige of licht gele bultjes, meestal in groepjes op de onderste oogleden. Milia zijn piepkleine, harde, parelwitte puntjes, als zandkorrels onder de huid. Onze gids over xanthelasma of syringoom laat zien hoe je ze alle drie uit elkaar houdt.

Een strontje is een rode, pijnlijke zwelling aan de rand van het ooglid, vaak met een geel kopje van pus; het komt in een dag of twee op en zakt meestal binnen een week of twee weer weg. Een chalazion is een stevig, rond bultje in het ooglid door een verstopte talgklier, in het begin vaak rood en gevoelig. Talgklierhyperplasie ziet eruit als kleine gelige bultjes met een piepklein kuiltje in het midden, meestal op het voorhoofd en de wangen in plaats van op de oogleden.

En een gelig bultje op het oogwit zelf, in plaats van op de huid van het ooglid, is meestal een pinguecula, en dat heeft er helemaal niets mee te maken; een opticien kan daarnaar kijken.

Xanthelasma verschilt van al deze dingen. Het is zacht en plat in plaats van hard of gezwollen, geel in plaats van wit of rood, en het blijft zitten in plaats van plotseling op te komen en weer weg te zakken.

Ga naar je huisarts als een bultje pijnlijk of rood is, snel groeit, bloedt of korstjes vormt, of als je zicht verandert. Dat past niet bij xanthelasma en moet goed bekeken worden.

gele verkleuring op de oogleden

Waar komt xanthelasma meestal voor?

Het vaakst op de bovenste oogleden, dicht bij de neus in de binnenste ooghoek. Van daaruit kan het zich langs het ooglid uitbreiden naar de buitenste ooghoek, en sommige mensen krijgen ook plekjes op de onderste oogleden, bij de binnenste ooghoek of onder de wimpers. Plekjes lager op het ooglid komen aan bod in onze gids over cholesterolplekjes onder de ogen. Zien die van jou er zo uit en storen ze je, dan loopt onze gids over xanthelasma verminderen alle opties door, en je kunt echte resultaten van Xanthel® zien op de oogleden van klanten.

crème tegen xanthelasma voor het ooglid

Xanthel® crème tegen xanthelasma: als je plekjes er zo uitzien

Herken je je oogleden in deze gids? Xanthel® crème tegen xanthelasma is een cosmetisch product dat is ontworpen om xanthelasma zoals de hier beschreven plekjes minder zichtbaar te maken.

Gemaakt voor jouw huid

Elke kit wordt op maat gemaakt voor jouw huidtype en huidtint, in plaats van één formule voor iedereen, zodat hij is ontworpen om op jouw plekjes te werken en tegelijk zacht te blijven voor de huid rond je ogen.

Eenvoudig, discreet en snel

In twee minuten of minder thuis aangebracht, meestal maar één keer. Geen kliniek, geen naalden, en gratis verzending met track & trace wereldwijd.

Gele plekjes op de oogleden: jouw vragen

Is xanthelasma verheven of plat?

Meestal plat of maar licht verheven. Dunne, nieuwe plekjes zijn plat; oudere, dikkere kunnen iets boven de huid uitsteken. Xanthelasma vormt geen kopje, korst of blaar, en voelt zacht aan in plaats van hard.

Kan xanthelasma wit zijn?

Meestal niet. Xanthelasma is geel of geeloranje. Harde witte puntjes op de oogleden zijn veel waarschijnlijker milia, en huidkleurige groepjes zijn waarschijnlijker syringomen. Twijfel je, vraag het dan je huisarts of stuur ons een foto.

Doet xanthelasma pijn of jeukt het?

Nee. Xanthelasma doet meestal geen pijn, jeukt niet en voelt niet gevoelig aan. Een bultje op het ooglid dat pijnlijk, rood of gezwollen is, is eerder een strontje of chalazion, en dat is het waard om aan je huisarts te laten zien.

Hoe groot kan xanthelasma worden?

Dat verschilt. Sommige plekjes blijven jarenlang zo groot als een rijstkorrel; andere strekken zich langzaam over het grootste deel van het ooglid uit. Veel mensen hebben meer dan één plekje, en vaak bij beide ogen.

Kan xanthelasma onder de ogen verschijnen?

Ja. Hoewel het bovenste ooglid bij de neus de meest voorkomende plek is, kunnen plekjes ook ontstaan op het onderste ooglid, bij de binnenste ooghoek of onder de wimpers.

Meer hulp bij het herkennen van xanthelasma